RACHMANINOV, Novosibirsk Academic Symphony Orchestra, Arnold Kats – Symphony No. 2 & Caprice bohemien

Z RECENZJI:
Po raz kolejny słowiańskość, lecz tym razem pod silnym wpływem stylistyki Czajkowskiego, Skriabina i Borodina. Nazbyt tradycyjna lub też mało samodzielna, lecz jednocześnie rozpoznawalna i bezsprzecznie piękna. Tak pokrótce scharakteryzować można orkiestrowe kompozycje Sergiusza Rachmaninowa - kompozytora krzewiącego uniwersalne (innymi słowy silnie „zeuropeizowane”) tradycje muzyki rosyjskiej. Na płycie sama esencja barwnej instrumentacji - II Symfonia e-moll op. 27 oraz Caprice bohèmien op. 12 (...) Do tego najwyższy standard jakości dźwięku (SACD w wydaniu Audite) oraz dotychczas niewystarczająco doceniana Novosibirsk Academic Symphony Orchestra (NASO), prowadzona nieprzerwanie od pięćdziesięciu lat (powstała w 1956 r.) przez dyrygenta (a zarazem skrzypka i wykładowcę) Arnolda Katsa. Znani soliści, którzy z nią współpracowali (wśród nich Richter, Oistrach i Rostropowicz) oraz gościnnie występujący dyrygenci (m.in.: Kondraszyn, Jansons i Kitajenko), zaświadczyć mogą o profesjonalnym poziomie wykonawców. Orkiestra olśniewała słuchaczy w całej niemal Europie. (...)
Interpretacji dyrygenta przyświeca idea wydobycia ukrytego ładunku emocji. U Rachmaninowa - jak i większości kompozytorów rosyjskich - nie jest to raczej skomplikowane. Wykonawcy zmierzyli się z tym w sposób poprawny, co nie znaczy porywający.
II Symfonia e-moll op. 27 została wykonana po raz pierwszy 26 stycznia 1908 r. w Petersburgu, pod dyrekcją samego twórcy. W przeciwieństwie do I Symfonii przyniosła wielki sukces, co postawiło ją w szeregu najczęściej wykonywanych kompozycji Rachmaninowa. Jej koncepcja formalna (przypominająca ostatnie symfonie Czajkowskiego), dramatyzm i ekspresja w wyrażaniu emocji najpełniej uwydatniają rosyjską duszę. Symfonie łączy wykorzystywanie materiału zaczerpniętego ze starorosyjskich śpiewów obrzędowych i eksponowanie pierwiastka melodycznego. W nich to w najbardziej czytelny sposób wpleciony został wyrafinowany koloryt kultury Wschodu. Nie sposób się nie wzruszyć. W II Symfonii Rachmaninow uzyskał wewnętrzną spoistość dzięki powtarzaniu melodycznych motywów w poszczególnych częściach. Z ujmującego melancholią largo - pełniącego rolę wstępu -wysnuwa się główny temat dzieła; niejako motyw przewodni - symbol losu. Jego powroty usłyszeć możemy w części III (Adagio) i finale. Liryczność i dramatyzm dialogizują ze sobą tworząc niepowtarzalny nastrój i głębię.
Podobnie w dziele następnym: kaprysie opartym na melodiach cygańskich (bądź raczej na ich charakterystycznych elementach), którego premiera - także pod batutą twórcy - odbyła się 22 listopada 1895 r. Składa się na niego szereg zróżnicowanych pod względem charakteru wewnętrznych części, które zaskakują nastrojem i instrumentacją stwarzając tym samym pole do popisu wykonawcom. W ten popis warto się wsłuchać, bowiem przemawia niezwykle autentycznie. To niezbyt rozbudowane dzieło wywiera silne wrażenie dzięki swej żywiołowości. Dyrygent znakomicie ją uchwycił i poprowadził wykonanie pełne pasji, lecz bez popadania w przesadną egzaltacje. Całość ujmuje stylowością co z pewnością zadowoli niejednego miłośnika muzyki.
Katarzyna Musiał, Muzyka21

Audite: z okazji 50-lecia orkiestry (założonej w 1956 r.) – II Symfonia Rachmaninowa i pierwsze nagranie „Capriccio na tematy cygańskie”.