Koncert podwójny a-moll op. 102 · Uwertura tragiczna op. 81
Stan płyty: VG+ – prawie nowa
Stan okładki: G (zadowalający) – jak na zdjęciu
Edycja: popularna
Kraj tłoczenia: Niemcy
Walor kolekcjonerski: ★★
Jeden egzemplarz. Wysyłka w dniu zamówienia, gdy wpłata dotrze do 12:00.
Metryczka
| Wytwórnia | Deutsche Grammophon Gesellschaft |
| Numer katalogowy | 139 126 SLPM |
| Format | LP 30 cm, stereo („auch MONO abspielbar”) |
| Kraj tłoczenia | Niemcy (Deutsche Grammophon, Hamburg; druk okładki Gebrüder Jänecke, Hanower) |
| Rok | okładka z 1966 r. (kod druku 2/66) |
| Strona A | Koncert na skrzypce, wiolonczelę i orkiestrę a-moll op. 102: Allegro · Andante |
| Strona B | Vivace non troppo · Uwertura tragiczna op. 81 (Berliner Philharmoniker, Lorin Maazel) |
| Realizacja | produkcja Otto Gerdes; reżyseria nagrania Hans Weber, Hans Ritter (Uwertura); realizacja dźwięku Günter Hermanns, Wettler (Uwertura) |
| Okładka | fragment obrazu Johana Bartholda Jongkinda (1819–1891) „Port w Dordrechcie w świetle księżyca”, Gemeentemuseum, Haga; tekst Karla Schumanna (niem., ang., franc.) |
| Liczba wydań | 22 wersje |
O płycie
Rezygnacja, północnoniemiecka zaduma i niemal kameralna intymność splecionych głosów – tak Karl Schumann opisuje Koncert na skrzypce, wiolonczelę i orkiestrę, który 54-letni Brahms napisał latem 1887 roku nad Jeziorem Thuńskim w Szwajcarii. Solistami prawykonania w Kolonii byli jego przyjaciel Joseph Joachim i partner Joachima z kwartetu Robert Hausmann. Chłodne przyjęcie głęboko Brahmsa przygnębiło, choć już Clara Schumann przepowiadała nowemu dziełu „niezbyt szczęśliwą przyszłość”.
Późnoromantyczne odczytanie barokowego concerto grosso przyjęło się dopiero wtedy, gdy doceniono uduchowione pismo późnych dzieł Brahmsa: ich cierpką żarliwość, polifoniczną głębię i odwrót od wszelkiej efektowności. Koncert podwójny to w istocie muzyka kameralna w powiększeniu – trio, w którym soliści nie popisują się wirtuozerią, lecz stapiają ze sobą i z orkiestrą, przywołując dawny styl concerto grosso. Hanslick posunął się do stwierdzenia, że to owoc kombinatorskiego intelektu, któremu po części zabrakło nieodpartego natchnienia melodycznego – co pokazuje, jak bezradni byli współcześni wobec dojrzałego stylu Brahmsa, docenionego w pełni dopiero dziś. Andante (D-dur, na 3/4) należy jednak do najszlachetniejszych pomysłów melodycznych mistrza: to jesienna romanca pełna czułej rezygnacji, bliska intymności późnych pieśni i sonat.
Uwertura tragiczna z 1880 roku – prawdopodobnie odpowiedź na prośbę Franza Dingelstedta o muzykę do „Fausta” dla wiedeńskiego Burgtheater – kontynuuje szereg mrocznych portretów zapoczątkowany „Koriolanem” Beethovena i „Manfredem” Schumanna: ciężkie moll, beznadziejnie tragiczny nastrój. Już początek jest znamienny: cichy werbel kotłów na A, kilka twardych uderzeń orkiestry i chwiejny między moll a dur temat smyczków, który ogarnia całą orkiestrę. Zanim wejdzie krótki, pocieszający temat poboczny w F-dur, słychać motywy w moll, wśród nich ciężki synkopowany rytm drzewa i smyczków oraz opadający motyw puzonów i tuby. Przetworzeniem rządzi rytmiczna energia, koda kończy się mrocznie i nieugięcie w moll. Melodyka przypomina wczesne ballady fortepianowe. Ta nocna, ciemna siostra powstałej w tym samym czasie Uwertury akademickiej ma w sobie nieuchronność losu, jak tragedie Hebbla, ziomka Brahmsa z Północy. Współcześni i ją uważali za niedostępną; dopiero w ostatnich dziesięcioleciach zyskała miano jednej z wielkich romantycznych uwertur koncertowych.